Wpisy oznaczone tagiem "skarb panstwa" (6)  

pustostan
 


Prawo rzeczowe – dział prawa cywilnego regulujący powstanie, treść, zmianę i ustanie prawa własności i innych praw do rzeczy  i zwierząt (w wyjątkowych sytuacjach także nie do rzeczy – np.  użytkowanie prawa). Prawo rzeczowe jest prawem bezwzględnym, czyli  skutecznym erga omnes – wobec wszystkich.

W Polsce kwestie związane z prawem rzeczowym reguluje księga druga kodeksu cywilnego – Własność i inne prawa rzeczowe – a także wiele ustaw szczególnych, np. ustawa o księgach wieczystych i  hipotece, ustawa o własności lokali, ustawa o zastawie rejestrowym i   rejestrze zastawów i inne.

Dla polskiego prawa rzeczowego charakterystyczne jest zamknięcie przez ustawodawcę katalogu praw rzeczowych – tzw. zasada numerus clausus praw rzeczowych: własność, użytkowanie wieczyste, użytkowanie, służebność, zastaw, hipoteka, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Zapraszam do kontaktu -
tel. 503 470 580
email. pustostan@udzialy.com
 

mojeudzialy
 
RealEstate:
PORADY EKSPERTA - Użytkowanie wieczyste
Użytkowanie wieczyste – specyficzne dla polskiego prawa cywilnego prawo podmiotowe dotyczące nieruchomości gruntowej, wzorowane na rozwiązaniach sowieckich, jeden z trzech rodzajów praw rzeczowych, obok własności i praw rzeczowych ograniczonych. Polega na oddaniu w użytkowanie nieruchomości gruntowej będącej własnością Skarbu Państwa, województwa, powiatu bądź gminy lub związku tych jednostek osobie fizycznej lub prawnej na czas określony 99 lat (wyjątkowo krócej, lecz nie mniej niż 40 lat). Dotyczy głównie gruntów położonych w granicach administracyjnych miast.


Użytkowanie wieczyste w prawie polskim
Regulacja prawna

Zostało wprowadzone 14 lipca 1961 r. ustawą o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Aktualnie reguluje je tytuł II księgi drugiej kodeksu cywilnego. Konstrukcją nawiązuje luźno do wywodzącej się z prawa rzymskiego dzierżawy wieczystej i charakterystycznej dla prawa feudalnego własności podzielonej. Ratio legis wprowadzenia użytkowania wieczystego była zasada panująca w PRL, że nieruchomości gruntowe w miastach powinny być własnością państwa. Do 1989 r. użytkowanie wieczyste było praktycznie jedyną możliwością nabycia gruntów państwowych w miastach. Użytkowanie wieczyste jest formą pośrednią pomiędzy własnością a prawami rzeczowymi ograniczonymi, z tym że bardziej zbliżone jest do własności.

Obecnie prawo użytkowania wieczystego regulują:

  kodeks cywilny w artykułach od 232 do 243;
 ustawa o gospodarce nieruchomościami w dziale II zatytułowanym Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego rozdziały: 3 dotyczącym oddawania gruntów w użytkowanie wieczyste, 4 dotyczącym przetargu oraz 8 dotyczącym opłat;
  ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Powstanie prawa użytkowania wieczystego

Do powstania prawa bezwzględnie koniecznym jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego oraz wpis tego prawa do księgi wieczystej. Stroną będącą właścicielem gruntu i oddającą go w użytkowanie wieczyste może być jedynie Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) lub związek jednostek samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie wprowadził ograniczeń co do strony nabywającej grunt w użytkowanie wieczyste, zatem może być to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Podmiot oddający grunt w użytkowanie wieczyste pozostaje właścicielem gruntu i pobiera z tego tytułu opłatę roczną od użytkownika wieczystego.
Treść prawa

Użytkownik wieczysty ma prawa zbliżone do właściciela. Korzysta z gruntu z wyłączeniem innych osób. Może swobodnie rozporządzać prawem, czyli sprzedać je, obciążać, zapisać w testamencie. Podlega ono egzekucji i dziedziczeniu. Przez cały okres obowiązywania umowy właścicielem gruntu pozostaje Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) lub związek jednostek samorządu terytorialnego. Nabywca jest użytkownikiem wieczystym gruntu, natomiast ma pełne prawo własności do budynków i innych urządzeń wzniesionych na gruncie.

Treść prawa w dużej mierze jest regulowana w umowie ustanawiającej to prawo. W szczególności w umowie tej określa się, w jaki sposób nabywający będzie korzystał z przekazywanych jemu gruntów. Przykładowo, nabywca zobowiązuje się, że przeznaczy grunt pod budowę osiedla mieszkalnego.

Umowę o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zawiera się co do zasady na okres 99 lat. Tylko w wyjątkowych sytuacjach można ją zawrzeć na okres krótszy, jednak nie mniej niż 40 lat. Użytkownikowi wieczystemu przysługuje prawo do żądania, przed zakończeniem umowy, przedłużenia jej na kolejne okresy od 40 do 99 lat. Właściciel może odmówić wyłącznie ze względu na ważny interes społeczny. Zastrzeżenie to ze względu na historyczną zmienność “interesu społecznego” może stanowić potencjalne zagrożenie dla prawa.
Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego

Użytkownik wieczysty przy nabyciu nieruchomości ponosi opłatę, zgodnie z obowiązującą Ustawą o gospodarce nieruchomościami stanowiącą równowartość 15 – 25% ceny nieruchomości. Wartość tego ułamka ustala właściciel nieruchomości. Jest ona płatna jednorazowo, najpóźniej do dnia zawarcia umowy notarialnej. Opłaty roczne w następnych latach, są zdefiniowane ustawowo i wynoszą od 0,3 – 3% ceny nieruchomości, w zależności od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana. Termin płatności opłat rocznych upływa z końcem marca każdego roku.

Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszczają aktualizację opłat rocznych, nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli ulegnie zmianie wartość nieruchomości. Właściciel gruntu zamierzając zaktualizować opłatę roczną musi wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Od orzeczenia kolegium obu stronom w terminie 14 dni od doręczenia przysługuje sprzeciw, którego skutkiem jest utrata mocy orzeczenia i przekazanie sprawy do sądu powszechnego. W takim przypadku wniosek do kolegium zastępuje pozew, a użytkownik wieczysty zajmuje w procesie rolę powoda i uiszcza opłatę od pozwu, bez względu na to kto wniósł sprzeciw od orzeczenia kolegium. W tym samym trybie użytkownik wieczysty może domagać się obniżenia opłaty rocznej, jeżeli uważa, że nieruchomość utraciła na wartości[1].
Wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego

Wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego może nastąpić w szczególności w następujących przypadkach:

  upływ czasu, na który została zawarta umowa ustanawiająca użytkowanie wieczyste – jeżeli strony jej nie przedłużą;
  rozwiązanie przez strony umowy ustanawiającej użytkowanie wieczyste;
 konfuzja praw – “złączenie się praw” przykładowo ma miejsce gdy Skarb Państwa będący właścicielem gruntu nabywa od dotychczasowego użytkownika wieczystego tego gruntu jego prawo użytkowania wieczystego. W momencie nabycia, prawo użytkowania wieczystego ulega konfuzji z prawem własności Skarbu Państwa i wygasa, gdyż nie może być on jednocześnie właścicielem i użytkownikiem wieczystym tego samego gruntu.
  jednostronne rozwiązanie umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego przez właściciela gruntu – w przypadku gdy wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzecznym z jego przeznaczeniem określonym w umowie. Przykładowo gdy zamiast osiedla mieszkaniowego określonego w umowie wybudował hipermarket.

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności

29 lipca 2005 r. została wprowadzona ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z jej postanowieniami o przekształcenie mogą ubiegać się osoby fizyczne (lub ich następcy prawni) będący użytkownikami wieczystymi. O przekształcenie mogą się ubiegać również osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Do przekształcenia prawa konieczne jest złożenie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej o przekształceniu prawa. Decyzję wydaje:

  starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) – gdy w użytkowaniu wieczystym znajduje się nieruchomość Skarbu Państwa,
  wójt, burmistrz, prezydent miasta – gdy nieruchomość jest własnością gminy;
  zarząd powiatu – gdy nieruchomość jest własnością powiatu;
  zarząd województwa – gdy nieruchomość jest własnością województwa.

Z zasadami ustawy z 29 lipca 2005 r. nie zgadzają się samorządy terytorialne, w szczególności gminy, którym poprzez przekształcenie odbierane jest prawo własności nieruchomości. W konsekwencji przepisy regulujące ww. przekształcenie praw zostały zaskarżone przez niektóre gminy do Trybunału Konstytucyjnego.
Kontrowersje wokół prawa użytkowania wieczystego

Po upadku PRL rozpoczęła się dyskusja nad zasadnością utrzymywania konstrukcji prawnej, której zamysłem była ochrona własności państwa i przydatnością użytkowania wieczystego. Obrońcy istnienia tego prawa jako główny argument podnoszą, że istnienie prawa użytkowania wieczystego stymuluje obrót gruntami, gdyż użytkownicy wieczyści nie muszą płacić ceny nieruchomości jak w przypadku zakupu, lecz tylko roczne opłaty.

Obawy społeczne związane z projektami reprywatyzacji i zbliżającym się wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej spowodowały uchwalenie w 1997 r. ustawy umożliwiającej przekształcenie użytkowania wieczystego we własność na wniosek użytkownika złożony do 31 grudnia 2000 (w 2001 r. możliwość złożenia wniosku przedłużono o 2 lata). Obawy co do użytkowania wieczystego nasiliły się w okresie akcesji Polski do Unii Europejskiej. Zwolennicy likwidacji podnosili, że istnienie użytkowania wieczystego zamiast własności stwarza niepewność dla użytkowników wieczystych na Ziemiach Odzyskanych w przypadku roszczeń właścicieli niemieckich sprzed 1945 r.

Na początku kwietnia 2016 roku powstał z inicjatywy Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa pomysł ustawy likwidacji użytkowania wieczystego gruntów pod budynkami wielolokalowymi. Projekt ustawy zakłada zniesienie użytkowania wieczystego z dniem 1 stycznia 2017 roku.

Zapraszam do kontaktu -
tel. 503 470 580
email. biuro@udzialy.com
 

udzialywspadku
 
Dziedziczenie ustawowe – dziedziczenie według przepisów prawa spadkowego, mające miejsce, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu lub testament jest nieważny albo gdy osoby powołane do dziedziczenia nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami. Dziedziczenie ustawowe może odnosić się do całego spadku albo do jego części. Reguły dziedziczenia ustawowego opierają się na stosunku pokrewieństwa, małżeństwa lub przysposobienia.

W Polsce dziedziczenie ustawowe jest regulowane przepisami Kodeksu cywilnego w księdze czwartej pt. “Spadki”[1].

Należy tu zwrócić uwagę na art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,  który stanowi: “Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku  wspólnym”. Tak więc połowa majątku pozostaje przy żyjącym współmałżonku  jako jego dotychczasowa własność, a masę spadkową tworzy druga połowa  majątku wspólnego, o ile nie zaszły okoliczności z § 2 tego artykułu.
Krąg spadkobierców

Kodeks cywilny w artykułach 931 – 935 zalicza do spadkobierców ustawowych: zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwo i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, dziadków, pasierbów, gminę oraz Skarb Państwa.

Ostatnie zmiany w kręgu spadkobierców ustawowych zostały dokonane na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks   cywilny (Dz. U. z 2009 r. Nr 79, poz. 662). W ramach przedmiotowej nowelizacji krąg spadkobierców ustawowych został poszerzony o pasierbów[2].
Kolejność dziedziczenia ustawowego

Polskie prawo spadkowe określa kolejność w jakiej spadkobiercy ustawowi są powoływani do spadku.

W pierwszej kolejności do spadku zostają powołane dzieci spadkodawcy oraz małżonek.  Dziedziczą oni w częściach równych. Jednak ułamkowa część spadku   przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼. Oznacza to, że   jeśli mąż pozostawił po sobie żonę i dwoje dzieci, to wszyscy otrzymają po 1/3 spadku. Jeśli jednak pozostawiłby żonę i czworo dzieci, to żona otrzyma ¼ spadku a czworo dzieci pozostałe ¾ spadku.

Gdy dziecko spadkodawcy nie dożywa otwarcia spadku, jego udział   spadkowy przypada jego dzieciom w częściach równych. Czyli w momencie,   gdy spadkodawca pozostawia żonę, dwie córki oraz dwoje wnucząt po   wcześniej zmarłym synu; to żona dziedziczy ¼ spadku, obie córki po ¼  spadku, zaś oboje wnucząt pozostałą ¼ część spadku, która   przypadałaby na syna spadkodawcy.

We współczesnym prawie – w przeciwieństwie, np. do prawa   XIX-wiecznego – zniesiono dyskryminację dzieci nieślubnych i narodzonych  wskutek kazirodztwa. Dlatego też dzieci ze związków pozamałżeńskich, czy kazirodczych zachowują pełne prawa spadkobierców[3].

W sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił zstępnych (dzieci naturalnych i przysposobionych), do spadku zostają powołani jego małżonek oraz jego rodzice.  Udział każdego z rodziców, który dziedziczy wraz z małżonkiem, wynosi ¼ spadku. Kodeks w art. 932 § 2 uprzywilejowuje matkę spadkodawcy w   sytuacji, gdy nie zostało ustalone ojcostwo. W takim przypadku bowiem   dziedziczy ona ½ spadku a małżonek pozostałą połowę. Rodzice przejmują  cały spadek w razie, gdy spadkodawca nie pozostawił ani dzieci, ani   małżonka.

Kolejno art. 932 § 4 mówi, iż w razie, gdy jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, to w jego miejsce wchodzi rodzeństwo spadkodawcy,  dziedzicząc część przypadającą rodzicowi w częściach równych. Zarazem –  wedle art. 933 – udział małżonka, który dziedziczy wraz z rodzicami,   rodzeństwem, czy zstępnymi rodzeństwa współmałżonka, zawsze wynosi   połowę spadku. W ten sposób przepisy chronią interes małżonka, który w   czasie życia spadkodawcy przyczyniał się do wzrostu jego majątku   (majątku, który potem wszedł w skład spadku).

Czyli w przypadku, gdy mąż pozostawia żonę a oboje jego rodzice żyją;  to połowę spadku po nim obejmują rodzice a połowę wdowa. Jeśli umiera mąż, pozostawiając żonę a żyje jego matka oraz trzy siostry; to ½   spadku przypada żonie, ¼ matce, ¼ trzem siostrom.

Podział spadku komplikuje się w sytuacji, gdy do dziedziczenia powołani zostają zstępni rodzeństwa.  Taka sytuacja ma miejsce, gdy jedno z rodzeństwa, mające prawo do   spadku, nie żyje. Na przykład: zmarły mąż miał żonę, matkę, dwie siostry  oraz dwóch bratanków po zmarłym wcześniej bracie. W tej sytuacji ½   spadku dziedziczy żona, ¼ matka, zaś ¼ dwie siostry oraz dwóch   bratanków, którzy wchodzą w miejsce zmarłego uprzednio brata   spadkodawcy. Wówczas udział sióstr wynosi 1/3 z ¼, a udział bratanków ½ z 1/3 z ¼.

Wreszcie małżonek spadkodawcy obejmuje całość spadku, w razie  gdy zmarły małżonek nie posiadał ani rodziców, ani rodzeństwa, ani  zstępnych rodzeństwa (siostrzeńców, bratanków, siostrzenice, bratanice  itp.). Jednakże małżonek nie może dziedziczyć, jeśli spadkodawca  wystąpił za życia o orzeczenie rozwodu lub separacji,  a żądania te były uzasadnione. Owo wyłączenie następuje na mocy   orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców  ustawowych, którzy zostali powołani do dziedziczenia w zbiegu z   małżonkiem. Termin do wytoczenia powyższego powództwa, to 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, jednakże nie dalej niż 1 rok od otwarcia spadku. Małżonek nie może dziedziczyć na  podstawie ustawy także wtedy gdy pozostawał w separacji ze spadkodawcą.

W następnej kolejności do spadku zostają powołani dziadkowie spadkodawcy. Dziedziczą oni spadek tylko wówczas, gdy spadkodawca nie   miał ani małżonka, ani rodzeństwa, ani zstępnych rodzeństwa. W sytuacji,  gdy w chwili otwarcia spadku żyją wszyscy dziadkowie (łącznie cztery   osoby), to dziedziczą w częściach równych. Jeśli natomiast, któreś z   dziadków nie dożyje otwarcia spadku, to udział spadkowy przypada jego   zstępnym (dalszym krewnym spadkodawcy). Jeżeli zaś któreś z dziadków nie  posiadało potomstwa, to udział tej osoby przypada pozostałym dziadkom (na zasadzie przyrostu) (art. 934 Kodeksu cywilnego).

Do Kodeksu wprowadzono również art. 934¹. Zgodnie z nim do dziedziczenia mogą być powołane dzieci małżonka spadkodawcy (pasierbowie),  ale tylko te, których oboje rodziców nie dożyło otwarcia spadku. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy spadkodawca nie miał rodziców,   rodzeństwa, ani krewnych. Podstawę dziedziczenia pasierbów stanowi   formalny stosunek powinowactwa, powstający z chwilą zawarcia przez   rodzica pasierba - spadkobiercy małżeństwa ze spadkodawcą. Dziedziczenie  pasierbów nie jest zależne od więzi uczuciowej łączącej ich ze   spadkodawcą lub brakiem istnienia tejże więzi[4].

Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy dziedziczy  wówczas, gdy spadkodawca nie pozostawił żadnych osób powołanych do  spadku z ustawy. Jeżeli natomiast ostatniego miejsca zamieszkania  spadkodawcy nie da się ustalić lub spadkodawca zamieszkiwał i zmarł za  granicą, to spadek przypada Skarbowi Państwa (art. 935 KC).

________________________
Zapraszam do kontaktu -
tel. 503 470 580
email. biuro@udzialy.com
 

kciuk-pl
 
Obrona oskarżonych w procesie gangu pruszkowskiego kosztowała podatników ponad dwa i pół miliona złotych

Link: www.kciuk.pl/Miliony-dla-adwokatow-Pruszkowa-a110222
 

 

Kategorie blogów