Wpisy oznaczone tagiem "wspolwlasnosc" (4)  

lokator
 


Umowa, kontrakt (łac. contractus) – w prawie cywilnym  zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne  prawa lub obowiązki. Według bardziej szczegółowej definicji umowa to  stan faktyczny polegający na złożeniu dwóch lub więcej zgodnych oświadczeń woli (konsens)  zmierzających do powstania, uchylenia lub zmiany uprawnień i obowiązków  podmiotów składających te oświadczenia woli. Umowy są zawsze co  najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi[potrzebny przypis].

Oprócz umów w rozumieniu prawa cywilnego istnieją także umowy administracyjne i umowy międzynarodowe. Niniejszy artykuł dotyczy tylko umów cywilnoprawnych.
Umowa w prawie polskim

Umowy w polskim prawie cywilnym reguluje podgałąź prawa cywilnego zwana prawem zobowiązań, której zasadniczy zrąb znajduje się w księdze trzeciej kodeksu cywilnego.  Księga ta zawiera zarówno przepisy regulujące kwestie wspólne dla  wszystkich umów – związane z ich zawarciem, ważnością, wykonywaniem itp.  – jak i przepisy regulujące konkretne typy umów, najczęściej spotykane w  obrocie prawnym, na czele ze sprzedażą.  Oprócz umów regulowanych przez prawo zobowiązań jest również kilka  typów umów regulowanych przez inne podgałęzie prawa cywilnego: prawo rzeczowe (np. umowa o zniesienie współwłasności, umowa o ustanowienie wieczystego użytkowania) i prawo spadkowe (umowa o dziedziczenie, umowa o dział spadku).

Sposoby zawierania umów

Do swoistych sposobów zawierania umów należą:

   oferta i jej przyjęcie
   negocjacje
   aukcja
   przetarg.

Zasada swobody umów

W prawie polskim od 1990 ponownie obowiązuje wywodząca się jeszcze z prawa rzymskiego zasada swobody umów, wyrażona w art. 353¹ Kodeksu cywilnego:

“strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”

Oznacza to, że co do zasady strony mogą w ramach swobody umów, nie   przekraczając pewnych granic, umówić się o wszystko, co prawo uznaje za podlegające jego uregulowaniom.

Doktrynalny podział umów

Ze względu na obowiązki stron wyróżnia się umowy:

   jednostronnie zobowiązujące (np. umowa darowizny) – tylko jedna osoba jest zobowiązana, a druga uprawniona,
   dwustronnie zobowiązujące (np. umowa pożyczki)  – obie osoby są zarówno zobowiązane, jak i uprawnione do określonych   czynności, np. obowiązek wydania przedmiotu pożyczki i uprawnienie do   jego uzyskania oraz obowiązek zwrotu przedmiotu pożyczki i uprawnienie   do jego odzyskania.

Wśród umów dwustronnie zobowiązujących wyróżnia się umowy wzajemne,  w których świadczenie jednej ze stron ma odpowiadać świadczeniu drugiej  strony (być jego ekwiwalentem). Przykładem tego typu umów jest np.  umowa sprzedaży, w której jedna ze stron zobowiązuje się przenieść własność rzeczy, a druga strona zobowiązuje się w zamian za to zapłacić  odpowiednią cenę.

Umowy dzielą się ponadto na:

   nazwane – uregulowane w Kodeksie cywilnym lub innych ustawach (np. sprzedaż, pożyczka, użyczenie, przewóz)
   nienazwane – tworzone na zasadzie swobody umów (np. franczyza, factoring, timeshare).

Forma umowy

Prawo może uzależniać skutki prawne umowy od zawarcia jej z zachowaniem określonej formy. Ze względu na formę wyróżnia się umowy zawarte:

   w drodze czynności konkludentnych – takich, które nie mogą być   uznane za formę ustną, a są zrozumiałe dla stron umowy (przykładem może być umowa sprzedaży dwóch piw przez podniesienie dwóch palców, któremu towarzyszy akceptujące kiwnięcie głową barmana),
   ustnie,
   w formie pisemnej,
   w formie pisemnej z urzędowym potwierdzeniem podpisu,
   w formie pisemnej z urzędowym potwierdzeniem daty,
   w formie aktu notarialnego,
   w formie przewidzianej ustawą szczególną,
   inne, niewystępujące w prawie polskim.

Co do zasady przy zawieraniu umów nie jest wymagane zachowanie   szczególnej formy, jednakże istnieją liczne wyjątki od tej zasady (np. w  prawie polskim umowa przenosząca własność nieruchomości wymaga dla swej ważności formy aktu notarialnego).

Rozwiązanie umowy

Rozwiązanie umowy może nastąpić poprzez:

   wypowiedzenie umowy – rozwiązanie następuje po upływie okresu wypowiedzenia określonego w umowie lub w ustawie;
   zawarcie umowy rozwiązującej (contrarius consensus) – prawo polskie nie reguluje tego typu umów, jednakże jest ono dopuszczalne na podstawie  zasady swobody umów. Rozwiązanie następuje w momencie zawarcia umowy  rozwiązującej lub w terminie określonym przez strony.

Rodzaje umów

   umowa adhezyjna
   umowa administracyjna
   umowa kauzalna
   umowa konsensualna
   umowa losowa
   umowa mieszana
   umowa nazwana
   umowa nienazwana
   umowa nieodpłatna
   umowa odpłatna
   umowa ramowa
   umowa realna
   umowa rozporządzająca
   umowa wzajemna
   umowa zobowiązująca

Umowy regulowane przez polski Kodeks cywilny

   umowa przedwstępna
   umowa sprzedaży
   umowa zamiany
   umowa dostawy
   umowa kontraktacji
   umowa o dzieło
   umowa o roboty budowlane
   umowa najmu
   umowa dzierżawy
   umowa leasingu
   umowa użyczenia
   umowa pożyczki
   umowa rachunku bankowego
   umowa zlecenia
   umowa agencyjna
   umowa komisu
   umowa przewozu
   umowa spedycji
   umowa ubezpieczenia
   umowa przechowania
   umowa składu
   umowa spółki
   umowa poręczenia
   umowa darowizny
   umowa renty
   umowa adhezyjna
   umowa o dożywocie

ZAPRASZAM DO KONTAKTU -
503 470 580
lokator@udzialy.com
 

udzialywlokalu
 
Czynność prawna – czynność konwencjonalna (skonstruowana przez normę prawną) podmiotu prawa cywilnego, zawierająca treść określającą konsekwencje prawne zdarzenia prawnego. Jest to całość zdarzenia prawnego, w skład którego wchodzi co najmniej jedno oświadczenie woli.

Czynności prawne są aktami o doniosłości społecznej, ponieważ kształtują sytuację prawną  nie tylko tych podmiotów, które dokonują tych czynności, ale i innych  podmiotów „uwikłanych” w stosunki prawne. Zgodnie z art. 56 kc, czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.  Dlatego w prawie polskim instytucja czynności prawnej uwzględnia nie  tylko akty woli działających podmiotów, ale również interesy innych  osób.
Klasyfikacje czynności prawnych

   Ze względu na strony czynności prawnej można wyróżnić:
   Ze względu na zgodę osoby trzeciej – ustawa wymaga niekiedy  dla ważności czynności prawnej (ze względu na ochronę interesów  uczestników prawa) zgody osoby trzeciej, niebędącej uczestnikiem tej  czynności.
   Ze względu na indywidualnie adresowane – wyróżnione ze względu na   to, czy dla ich skuteczności wymagane jest złożenie oświadczenia woli   innej osobie:
   Ze względu na to, w jaki sposób dochodzi do skutecznego złożenia oświadczenia woli:
   Ze względu na status stron:
   Ze względu na skutek prawny, jaki czynność wywołuje w sferze majątkowej osoby składającej oświadczenie woli:
   Ze względu na skutek prawny jaki czynność prawna wywołuje w sferze majątkowej kontrahenta:
   Ze względu na to, czy przysporzenie następuje po obu stronach   czynności prawnej, czy tylko po jednej (podział ten dotyczy wyłącznie   czynności prawnych dwustronnych):
   Ze względu na wymóg istnienia causae (podział ten odnosi się wyłącznie do czynności prawnych przysparzających):
   Czynności powiernicze – zwane również fiducjarnymi. Składają się na nie dwa elementy:

   czynności prawne jednostronne, dla skuteczności czynności wystarczy oświadczenie woli jednej strony, są to między innymi: przyrzeczenie publiczne, sporządzenie testamentu, uznanie ojcostwa;
   czynności prawne wielostronne, dla skuteczności czynności potrzebne są oświadczenia woli dwóch stron, są to umowy (np: umowa sprzedaży, umowa darowizny, umowa najmu itp.);
   uchwały, czyli czynności organów działających kolegialnie.

   czynności niewymagające złożenia oświadczenia woli innej osobie:
   czynności wymagające złożenia oświadczenia woli innej osobie –  na ogół system prawny wymaga, aby oświadczenia woli były składane  podmiotom, których dotyczą.

   niewymagające zakomunikowania ich nikomu (np. testament własnoręczny)
   skuteczne przez publiczne ich ogłoszenie (np. przyrzeczenie)
   skuteczne przez zakomunikowanie ich określonym w ustawie organom lub  świadkom, bez potrzeby kierowania ich do osób zainteresowanych

   czynności realne – poza oświadczeniem woli, konieczne jest  działanie powodujące zmianę faktycznego władztwa nad rzeczą lub innymi  przedmiotami materialnymi.
   czynności konsensualne – mogą dochodzić do skutku przez samo  tylko złożenie oświadczenia (solo consensu). Niekiedy ustawa wymaga  również spełnienia się innych okoliczności (np. wpis do ksiąg wieczystych).

   czynności prawne między żyjącymi (łac. inter vivos);
   czynności prawne na wypadek śmierci (łac. mortis causa) – czynność jest skuteczna dopiero po śmierci osoby, która jej dokonała, są dwie takie czynności w prawie polskim: testament – art.941 KC oraz zrzeczenie się dziedziczenia – art. 1048 KC.

   czynności prawne zobowiązujące – pociągają za sobą powstanie zobowiązania, czyli zwiększenie pasywów;
   czynności prawne rozporządzające – pociągają za sobą zniesienie, obciążenie lub przeniesienie prawa, czyli zmniejszenie aktywów.
   czynności prawne o podwójnym skutku – wywołują zarówno skutek czynności rozporządzającej i zobowiązującej (np. art. 535 w zw. z art. 155 k.c.)

   czynności prawne przysparzające – pociągają za sobą zwiększenie aktywów np.: uzyskanie prawa własności rzeczy lub zmniejszenie pasywów, np.: zwolnienie z długu;
   inne czynności.

   czynności prawne odpłatne (obciążające) – przysporzenie następuje po obu stronach czynności;
   czynności prawne nieodpłatne (pod tytułem darmym) – przysporzenie następuje tylko po jednej stronie czynności.

   czynności prawne przyczynowe, kauzalne – dla skuteczności czynności konieczne jest istnienie causa, czyli przyczyny prawnej tej czynności.
   czynności prawne oderwane, abstrakcyjne – istnienie causa nie jest konieczne dla skuteczności czynności prawnej.

   przeniesienie przez powierzającego na powiernika jakiegoś prawa, z   którego powiernik może korzystać w pełnym zakresie wyznaczonym treścią   tego prawa.
   zobowiązanie powiernika wobec powierzającego do tego, że będzie   korzystał z tego prawa w ograniczonym zakresie, wskazanym treścią umowy powierniczej, w szczególności, że w określonej sytuacji przeniesie to   prawo z powrotem na powierzającego.

Elementy czynności prawnej

Do elementów czynności prawnej można zaliczyć essentialia negotii (elementy przedmiotowo istotne), naturalia negotii (elementy przedmiotowo nieistotne) oraz accidentalia negotii (elementy dodatkowe, podmiotowo istotne).
W prawie prywatnym międzynarodowym

Dopuszczalność  dokonania czynności prawnej określa prawo właściwe dla czynności  prawnej, o którą w danym wypadku chodzi. Według tego samego prawa należy  oceniać jej istnienie jako czynności prawnej.

Istnieje zasada, że “dojście do skutku umowy podlega, w możliwie szerokim zakresie, prawu rządzącemu umową”[1].

Milczenie oblata  (adresata oferty) traktuje się na równi z przyjęciem oferty, tylko  jeżeli przewiduje to prawo jego miejsca zamieszkania lub siedziby.


ZAPRASZAM DO KONTAKTU -
tel. 503 470 580
email. lokalowe@udzialy.com
 

udzialywgarazu
 
Pokaż wszystkie (2) ›
 

 

Kategorie blogów